دلدرد یا قولنج (colic) یکی از مشکلات شایع در نوزادان، بهویژه در هفتههای اول زندگی است. این وضعیت میتواند باعث بیقراری و گریههای طولانی در نوزاد شود و برای والدین بسیار نگرانکننده باشد. در این مقاله، به بررسی دلایل احتمالی دلدرد در نوزادان زیر یک ماه و روشهای درمان و آرامسازی آنها میپردازیم.
🔍 دلایل شایع دلدرد نوزادان
اگرچه دلایل قطعی قولنج نوزادان هنوز کاملاً مشخص نیست، اما برخی عوامل شناختهشده عبارتند از:
- ناهنجاریهای گوارشی (نارس بودن دستگاه گوارش)
- گاز معده یا بلعیدن هوا هنگام شیر خوردن
- عدم تحمل به پروتئین شیر گاو (در صورت تغذیه با شیر خشک یا رژیم غذایی مادر)
- عدم هضم خوب لاکتوز
- تحریکپذیری عصبی یا تحریک بیش از حد محیطی
✅ نشانههای دلدرد نوزاد
دلدرد معمولاً در نوزادان سالم اتفاق میافتد و معمولا تا ۳-۴ ماهگی خودبهخود رفع میشود.
اگر علاوه بر بیقراری، علائم دیگری مثل تب، استفراغ شدید، عدم اشتها، تغییر رنگ پوست یا مدفوع غیرطبیعی دیده شد، حتماً باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
چطور بفهمیم نوزاد دلدرد دارد؟
نشانهها و علائم رایج دلدرد یا قولنج در نوزادان
- گریههای مکرر و شدید
نوزادی که دلدرد دارد معمولاً بدون دلیل واضح، شروع به گریههای بلند و مداوم میکند. این گریهها اغلب بیش از ۳ ساعت در روز و حداقل ۳ روز در هفته تکرار میشوند، مخصوصاً در عصر یا شب. - جمع کردن پاها به سمت شکم
نوزادانی که درد شکم دارند، معمولاً پاهایشان را به سمت شکم جمع میکنند یا تکان میدهند، انگار که میخواهند گاز یا درد را کاهش دهند. - قرمز شدن صورت و تنش در بدن
هنگام گریه یا بیقراری، صورت نوزاد ممکن است قرمز شود و بدنش به طور غیرارادی سفت شود یا مشتهای دست را گره کند. - سفت شدن شکم
شکم نوزاد در هنگام دلدرد ممکن است کمی سفت و متورم به نظر برسد، یا در لمس کمی حساس باشد. - آروغ نزدن یا مشکل در دفع گاز
نوزادی که به سختی آروغ میزند یا گاز شکم نمیتواند دفع کند، ممکن است بیقراری بیشتری داشته باشد. - بیقراری پس از شیر خوردن
اگر نوزاد بعد از شیر خوردن زیاد گریه کند یا به نظر برسد اذیت است، این میتواند نشانه دلدرد باشد.
🩺 روشهای درمان و مراقبت خانگی
درمان دلدرد نوزادان بیشتر به صورت غیردارویی و حمایتی است، چون اکثر موارد قولنج به مرور زمان خودبهخود رفع میشوند. در اینجا چند راهکار موثر آورده شده:
1. آروغگیری بعد از شیر دادن
بعد از هر بار شیر دادن (چه سینه و چه شیشه)، نوزاد را در وضعیت ایستاده روی شانه خود بگذارید و با کف دست آرام به پشت او بزنید تا آروغ بزند.
2. اصلاح وضعیت شیردهی
- مطمئن شوید نوزاد هنگام شیر خوردن، دهان خود را به طور کامل دور نوک سینه یا شیشه گرفته تا هوای کمتری وارد معدهاش شود.
- در شیردهی با شیشه، از شیشههای ضدکولیک استفاده کنید.
3. ماساژ شکم نوزاد
ماساژ ملایم شکم در جهت حرکت عقربههای ساعت با دست گرم، میتواند به خروج گاز و آرامسازی نوزاد کمک کند.
4. حمام آب گرم
حمام کردن نوزاد در آب گرم باعث آرامش و کاهش گرفتگی شکم میشود. پس از حمام میتوان او را قنداق کرد تا حس امنیت بگیرد.
5. حرکات پای دوچرخهای
در حالی که نوزاد به پشت خوابیده، پاهایش را به آرامی مانند پدالزدن بچرخانید. این کار به خروج گاز کمک میکند.
6. تغییر رژیم غذایی مادر (در صورت شیر مادر)
برخی غذاهایی که مادر مصرف میکند (مانند لبنیات، کلم، قهوه یا حبوبات) میتوانند گاززا باشند. حذف موقت این غذاها از رژیم غذایی مادر ممکن است مؤثر باشد.
⚠️ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که علائم زیر دیده شود، احتمال دارد دلدرد نوزاد ناشی از مشکل جدیتری باشد:
- استفراغ شدید یا مکرر
- تب بالای ۳۸ درجه
- کاهش اشتها یا عدم وزنگیری
- مدفوع خونی یا بسیار کم
- گریههایی که بیش از ۳ ساعت طول میکشند و قابل تسکین نیستند
در این موارد باید فوراً به پزشک اطفال مراجعه کنید.
❓ آیا داروی خاصی لازم است؟
برای نوزادان زیر یک ماه، بههیچوجه نباید خودسرانه دارو مصرف شود. داروهای ضدقولنج، قطرههای ضدنفخ مانند سایمتیکون یا گریپ واتر، فقط با تجویز پزشک قابل استفاده هستند.
دلدرد در نوزادان زیر یک ماه، مشکلی شایع ولی معمولاً گذرا است. با صبر، روشهای مراقبتی ساده و توجه به نیازهای نوزاد، میتوان این دوران را با آرامش بیشتری سپری کرد. در عین حال، باید همیشه مراقب علائم هشداردهنده بود و در صورت شک، با پزشک مشورت کرد.
درمان گیاهی دلدرد
راهکارهای طبیعی برای کاهش درد شکم
دلدرد یکی از مشکلات رایج است که ممکن است به دلایل مختلفی مانند نفخ، سوءهاضمه، استرس یا حتی عفونتهای خفیف به وجود بیاید. استفاده از درمانهای گیاهی و طبیعی میتواند به کاهش علائم دلدرد کمک کند. در این مقاله، چند گیاه دارویی موثر و روشهای استفاده از آنها را معرفی میکنیم.
۱. زنجبیل
زنجبیل به خاطر خواص ضدالتهابی و ضدتهوع خود معروف است و در تسکین دلدردهای ناشی از سوءهاضمه بسیار موثر است.
روش مصرف:
- دمکرده زنجبیل تازه یا خشک
- مخلوط کردن زنجبیل رنده شده با آب گرم و عسل
- مصرف چای زنجبیل به صورت روزانه
۲. نعناع
نعناع به عنوان یک آرامبخش عضلات معده عمل میکند و در درمان دلدردهای ناشی از اسپاسم و نفخ کاربرد دارد.
روش مصرف:
- دمنوش برگ نعناع
- جویدن برگ تازه نعناع
- استفاده از روغن نعناع به صورت موضعی (رقیقشده)
۳. رازیانه
رازیانه خاصیت ضدنفخ و ضدگاز دارد و به بهبود هضم غذا کمک میکند.
روش مصرف:
- دمنوش رازیانه با مقداری عسل
- جویدن دانههای رازیانه پس از غذا
۴. بادرنجبویه
این گیاه به کاهش اسپاسمهای عضلانی و آرامش سیستم گوارش کمک میکند و برای دلدردهای ناشی از استرس موثر است.
روش مصرف:
- دمنوش برگ بادرنجبویه
- ترکیب با گیاهان دیگر مانند نعناع یا گل گاوزبان
۵. زیره سبز
زیره سبز به هضم بهتر غذا و کاهش نفخ کمک میکند.
روش مصرف:
- جویدن دانه زیره پس از غذا
- دمنوش زیره سبز
نکات مهم:
- قبل از مصرف هر گونه داروی گیاهی، مخصوصاً در صورت داشتن بیماری خاص یا مصرف داروهای دیگر، با پزشک مشورت کنید.
- مصرف بیش از حد گیاهان دارویی میتواند عوارض داشته باشد.
- درمان گیاهی معمولاً برای دلدردهای خفیف مناسب است و در صورت دلدرد شدید یا طولانی، باید به پزشک مراجعه شود.
چند روش دارویی ایمن برای دلدرد نوزاد
1. قطره سایمتیکون (Simethicone)
- کاربرد: کمک به از بین بردن حبابهای گاز در معده و روده و کاهش نفخ
- نحوه مصرف: معمولاً چند قطره بعد از شیر خوردن با استفاده از قطرهچکان به نوزاد داده میشود
- نکته: معمولاً بیخطر است و عوارض جانبی ندارد
2. قطره لاکتاز (Lactase enzyme)
- کاربرد: برای نوزادانی که مشکل هضم لاکتوز (قند شیر) دارند، به هضم شیر کمک میکند و نفخ را کاهش میدهد
- نحوه مصرف: چند قطره به شیر اضافه میشود و قبل از شیر دادن استفاده میشود
- نکته: حتما زیر نظر پزشک مصرف شود
3. قطره گریپ واتر (Gripe Water)
- کاربرد: ترکیبی از گیاهان دارویی مثل رازیانه، زنجبیل و نعناع که به کاهش دلدرد و نفخ کمک میکند
- نحوه مصرف: طبق دستور پزشک یا دستور روی بستهبندی
- نکته: بهتر است برندهای معتبر و مخصوص نوزادان انتخاب شود
4. پروبیوتیکها مخصوص نوزادان
- کاربرد: کمک به بهبود فلور روده و کاهش نفخ و دلدردهای ناشی از اختلالات گوارشی
- نحوه مصرف: به صورت قطره یا پودر طبق تجویز پزشک
- نکته: مصرف خودسرانه بدون مشورت پزشک توصیه نمیشود
هشدار مهم
- هر دارویی که به نوزاد میدهید، حتما باید زیر نظر پزشک باشد.
- از دادن داروهای بدون تایید پزشک خودداری کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه واکنش غیرمعمول (تب، جوش، تنفس سخت) فوراً به پزشک مراجعه کنید.
برندهای معتبر قطرههای ضدنفخ و دلدرد نوزاد در ایران
1. قطره سایمتیکون
- برندهای معروف:
- کولیکدون (Colicdon)
- ایندیکولیک (Indicolik)
- سایمتیکون زنبور عسل
- این قطرهها حبابهای گاز در شکم نوزاد را از بین میبرند و بسیار مورد تایید پزشکان هستند.
2. قطره گریپ واتر (Gripe Water)
- برندهای موجود:
- گریپ واتر دکتر براونز (Dr. Brown’s Gripe Water) — وارداتی و بسیار معتبر
- گریپ واتر بیبی هربال (Baby Herbal Gripe Water) — تولید داخل
- این محصولات ترکیبی از عصاره گیاهان طبیعی مثل رازیانه و نعناع دارند.
3. قطره لاکتاز
- برندهای شناخته شده:
- لاکتاز آنزیم ایران داروک
- قطره لاکتاز پارت
- برای نوزادانی که مشکل هضم لاکتوز دارند استفاده میشود.
4. پروبیوتیکها مخصوص نوزادان
- برندهای معتبر:
- بیفیدوس (Bifidus)
- پرینبیوتیک (Prebiotic)
- فلورگارد (Florgard)
- به صورت قطره یا پودر برای سلامت دستگاه گوارش نوزاد استفاده میشوند.
نکات مهم
- حتما محصولاتی که دارای مجوز وزارت بهداشت ایران باشند و تاریخ مصرف مناسبی داشته باشند تهیه کن.
- داروها و قطرهها باید مناسب سن نوزاد باشند و طبق دستور پزشک مصرف شوند.
- از خرید محصولات بدون بستهبندی مناسب یا از فروشگاههای غیرمعتبر خودداری کن.
🛒 داروخانههای آنلاین معتبر برای گرفتن داروها
در ادامه، فهرستی از داروخانههای آنلاین معتبر در ایران را برای شما گردآوری کردهایم که میتوانید از آنها برای خرید داروهای نوزاد، مکملها، تجهیزات پزشکی و محصولات بهداشتی استفاده کنید:
💊 داروهلپ
ارائهدهنده انواع داروهای نوزاد، مکملها و محصولات بهداشتی با امکان مشاوره آنلاین.
🏥 داروآنلاین
فروش انواع دارو، مکملهای غذایی و محصولات بهداشتی با ارسال به سراسر کشور.
🧴 داروکده
اولین و بزرگترین داروخانه آنلاین کشور با تنوع گسترده محصولات دارویی و بهداشتی.
🚚 دارودراگ
ارائهدهنده داروهای مجاز، لوازم آرایشی و بهداشتی، و تجهیزات پزشکی با ارسال رایگان.
👶 بی بی دارو
داروخانه تخصصی مادر و کودک با ارائه محصولات مرتبط با سلامت نوزادان و مادران.
🍼 دارونا
فروش انواع مکملهای کودک با برندهای معتبر ایرانی و خارجی با مشاوره رایگان.
⚠️ نکات مهم هنگام خرید از داروخانههای آنلاین:
- 👩⚕️ مشاوره با پزشک: قبل از خرید هرگونه دارو یا مکمل برای نوزاد، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
- 📜 بررسی مجوزها: اطمینان حاصل کنید که داروخانه آنلاین دارای مجوزهای لازم از سازمان غذا و دارو باشد.
- 🕒 توجه به تاریخ انقضا: همیشه تاریخ انقضای محصولات را بررسی کنید تا از مصرف محصولات منقضی شده جلوگیری شود.
- ⭐ نظرات کاربران: نظرات و تجربیات سایر مشتریان میتواند راهنمای خوبی برای انتخاب محصول مناسب باشد.
🍼 پرسشهای متداول درباره درمان خانگی دلدرد نوزاد
🟢 دلدرد نوزاد معمولاً از چه سنی شروع میشود؟
دلدرد یا کولیک معمولاً از هفته دوم تولد آغاز میشود و تا حدود ۳ یا ۴ ماهگی ادامه دارد.
🔵 آیا ماساژ شکم برای دلدرد نوزاد مؤثر است؟
بله، ماساژ ملایم و دایرهای شکم در جهت عقربههای ساعت میتواند به دفع گاز و کاهش درد کمک کند.
🟠 چه وضعیت خوابی به کاهش دلدرد نوزاد کمک میکند؟
خواباندن نوزاد به پشت و قرار دادن او روی شانه والد به صورت عمودی میتواند فشار گاز را کاهش دهد.
🌸 آیا تغذیه مادر روی دلدرد نوزاد شیرخوار تأثیر دارد؟
بله، مصرف لبنیات، کافئین یا غذاهای نفاخ توسط مادر میتواند دلدرد نوزاد را تشدید کند.
🟣 آیا استفاده از کمپرس گرم بیخطر است؟
کمپرس گرم ملایم (نه داغ) روی شکم نوزاد میتواند باعث شل شدن عضلات و کاهش درد شود.
🟢 آروغ گرفتن نوزاد چه نقشی در درمان دلدرد دارد؟
آروغ گرفتن منظم پس از شیر خوردن باعث خروج هوای اضافی و کاهش دلدرد میشود.
🔴 چه زمانی دلدرد نوزاد خطرناک است؟
اگر دلدرد همراه با تب، استفراغ شدید، اسهال خونی یا گریه غیرقابلکنترل باشد، باید به پزشک مراجعه کرد.
🔷 آیا تغییر شیشه شیر میتواند مؤثر باشد؟
بله، استفاده از شیشههای ضدنفخ میتواند ورود هوا به معده نوزاد را کاهش دهد.
🟡 آیا دلدرد نوزاد همیشه نیاز به دارو دارد؟
خیر، در اغلب موارد روشهای خانگی و مراقبتی برای کنترل دلدرد نوزاد کافی هستند.
نظرات کاربران